Terugslagklep riool: nodig bij wateroverlast in Alphen aan den Rijn?
Een terugslagklep houdt rioolwater bij hevige regen buiten uw woning. Zinvol bij lage afvoerpunten en bij een gemengd stelsel in oudere wijken.
Een terugslagklep in het riool is een klep in uw afvoerleiding die water maar één kant op laat stromen: van uw woning naar het riool. Raakt het riool in de straat overvol, dan sluit de klep. Rioolwater kan dan niet via uw putjes, douche of toilet naar binnen komen. In Alphen aan den Rijn is dat geen theoretisch risico. Een deel van de gemeente heeft nog een gemengd stelsel, waarin regenwater en afvalwater samen worden afgevoerd. Bij hevige buien loopt zo'n stelsel snel vol. Daarnaast zakt de bodem in het veenweidegebied. Daardoor kunnen leidingen op eigen terrein scheef gaan liggen. In dit artikel leest u wanneer een terugslagklep zinvol is en hoe u hem bijhoudt. Ook leest u wanneer u een vakman nodig heeft en wie wat betaalt.
Wat is een terugslagklep riool en hoe werkt die?
Een terugslagklep is een klep in de afvoer die openstaat voor uw eigen afvalwater. Hij valt dicht zodra water van de andere kant terugdrukt. Zo voorkomt hij dat rioolwater uit de straat via de laagste afvoerpunten uw woning in komt. De klep zit meestal in een inspectieput of in de huisaansluiting, vóór het punt waar uw leiding op het gemeenteriool aansluit. Er bestaan ook kleppen die direct in een vloerput, in een kelderafvoer of achter een laag geplaatst toilet worden gemonteerd. Sommige uitvoeringen hebben twee kleppen achter elkaar. Andere hebben een extra handafsluiter die u bij noodweer zelf dichtdraait. Het principe is steeds hetzelfde: stroming naar buiten mag, stroming naar binnen niet. Belangrijk is ook wat de klep niet doet. Hij houdt geen grondwater tegen dat door een vloer of muur omhoog komt. Ook regenwater dat over de tuin de woning in loopt, stopt hij niet. Hij beschermt alleen tegen water dat via de leidingen terugkomt. Verder geldt: zolang de klep dicht staat, kan ook uw eigen afvalwater niet weg. Blijft u tijdens een stortbui douchen of draait de wasmachine door? Dan kan er alsnog water in het laagste putje komen te staan. Een klep is daarom een deel van de bescherming, geen volledige oplossing.
Hoe herkent u terugstromend rioolwater in uw woning?
U herkent terugstroming aan water dat omhoog komt uit het laagste afvoerpunt, vooral tijdens of vlak na een zware regenbui. Denk aan een vloerput, douchegoot of toilet op de begane grond. Vaak hoort u ook geborrel en ruikt u een rioollucht. Het verschil met een gewone verstopping is de timing. Een verstopping in uw eigen leiding ontstaat geleidelijk: de afvoer loopt steeds trager, ook bij droog weer. Terugstroming komt plotseling op als het hard regent. Ze verdwijnt weer zodra het riool in de straat leegloopt. Staat er op dat moment ook water op straat, of borrelen putdeksels en kolken? Dan is het riool in de straat waarschijnlijk vol. Heeft u al een terugslagklep, let dan op andere signalen. Blijft er water in het putje staan terwijl het droog is? Dan zit de klep mogelijk vast door vet, haren of vochtige doekjes. Komt er bij regen toch rioolwater binnen? Dan sluit de klep niet goed af. Dat kan komen door vuil op de zitting of door een versleten rubberen afdichting. Kijk ook of het water alleen bij u staat of ook bij de buren. Hebben meerdere woningen in de straat last, dan ligt de oorzaak vaker in het openbare riool. In dat geval is een melding bij de gemeente de eerste stap.
Waarom speelt terugstroming in Alphen aan den Rijn?
Terugstroming speelt in Alphen aan den Rijn vooral door het gemengde rioolstelsel en de hoge grondwaterstand. Ook is er weinig ruimte in de bodem om water vast te houden. Bij zware buien raakt het riool daardoor sneller vol dan op plekken met een volledig gescheiden stelsel. Van de ongeveer 1000 kilometer riolering is nog 105 kilometer gemengd. In zo'n stelsel lopen regenwater en afvalwater door dezelfde buis. Sinds 1970 is gescheiden afvoer de standaard binnen de kernen. In de stad zelf leveren oudere woningen afval- en regenwater echter vaak samen aan. Daardoor lukt volledig scheiden daar meestal niet. Woont u in een buurt van vóór 1970, dan is de kans op een gemengd stelsel groter. Een openbare kaart per wijk is niet gevonden; de gemeente kan u hierover informeren. Dat het riool vol kan raken, is meerdere keren gebleken. Op 29 september 2017 en op verschillende dagen in 2016 was er wateroverlast na hevige regen. Bij een wolkbreuk liepen ook kelders onder water, in Boskoop net zo goed. Woningen met een souterrain, kelder of lage begane grond hebben het meeste aan een klep. Volgens het Gemeentelijk Watertaken Programma 2025-2028 wordt het gemengde stelsel zoveel mogelijk vervangen. Dat gebeurt stap voor stap, zoals nu in het Rode Dorp.
Verzakt riool door bodemdaling: werkt uw terugslagklep nog?
Door bodemdaling kan uw leiding op eigen terrein verzakken of zelfs oplopen richting de straat. Een terugslagklep werkt dan minder betrouwbaar. Vuil en water blijven bij de klep staan, waardoor die eerder vastloopt of gaat lekken. In het veenweidegebied klinkt de bodem in door zetting, inklinking en veenoxidatie. Hoe hard dat kan gaan, laat Waterrijk-Oost in Boskoop zien. Daar waren maaiveld en riolering in 2021 al 30 tot 70 cm gezakt sinds eerdere ophogingen. Volgens de gemeente moet een huisaansluiting net niet horizontaal liggen, met een klein verval naar het riool. Loopt de leiding omhoog, dan is dat vaak de oorzaak van verstoppingen en waterschade. Bij een ophoging brengt de gemeente het riool tot aan de erfgrens op hoogte. Het stuk tussen uw woning en de erfgrens regelt u zelf. De gemeente raadt aan ook dat deel te laten ophogen. Dat is meteen een goed moment om een klep te laten plaatsen of nakijken. Let op als uw huizenblok één gezamenlijke verzamelleiding heeft, voor- of achterlangs het blok. Waar een klep dan het beste past, hangt af van de ligging van die leiding. Overleg met de buren of de verhuurder is in dat geval nodig. Ook in de Bomenbuurt veranderde de situatie onder de grond toen poreuze betonnen buizen werden vervangen door PVC.
Terugslagklep riool zelf controleren: wat kunt u doen?
U controleert een terugslagklep zelf door het deksel van de inspectieput of het putje te openen. Kijk of de klep vrij beweegt en haal vuil van de klep en de afdichting. Doe dit vóór het najaar en na een periode met overlast. Trek handschoenen aan en spoel na met schoon water. Beweegt de klep stroef, dan helpt het vaak al om aangekoekt vet en haren weg te halen met een zachte borstel. Gebruik geen bijtende ontstopper, want die kan rubberen afdichtingen aantasten. Heeft uw klep een handafsluiter? Draai die dan af en toe dicht en weer open, zodat hij niet vastzit als u hem nodig heeft. Daarnaast heeft u invloed op wat er in de afvoer belandt. Gooi geen frituurvet, vochtige doekjes of keukenpapier door de gootsteen of het toilet. Juist die zetten zich vast op de klep. Is er een zware bui voorspeld? Zet dan de wasmachine en vaatwasser even uit en douche kort. Zo hoeft de klep niet te werken tegen uw eigen afvalwater. Staat er water op straat door een verstopte put of kolk? Meld dat bij de gemeente via 14 0172, ook buiten openingstijden, of via de app Zo Gemeld. Kunt u de klep niet vinden of zit hij onbereikbaar, forceer dan niets en schakel hulp in.
Wanneer heeft u een vakman nodig voor een terugslagklep?
Een vakman is nodig als u een terugslagklep wilt laten plaatsen of als de klep na schoonmaken blijft lekken of vastzitten. Ook als u niet weet waar een verstopping zit, is hulp verstandig. Hetzelfde geldt bij terugkerend water in een kelder of souterrain. Voor het plaatsen van een klep moet de afvoerleiding open, vaak bij het ontstoppingsstuk. Dat ligt volgens de gemeente rond de perceelgrens, net op uw grond of op gemeentegrond. Meestal moet het worden opgegraven. Een vakman bepaalt waar de klep het beste kan komen en of de leiding genoeg verval heeft. Ook kijkt hij of er een verzamelleiding met buren is. Ligt de leiding na bodemdaling scheef, dan heeft een klep zonder herstel van het verval weinig zin. Een vakman kan bovendien vaststellen of een verstopping op eigen terrein ligt of in het gemeenteriool. Dat onderscheid bepaalt wie de rekening krijgt. Met een camera-inspectie ziet u precies waar het probleem zit. Houd er wel rekening mee dat de gemeente camera-inspecties nooit vergoedt. Wij hebben 30 jaar ervaring met afvoeren en rioleringen. Twijfelt u of een klep in uw situatie zin heeft, of werkt uw huidige klep niet goed? Bel dan 0172-251291 en beschrijf wat u ziet. Dan kunnen we samen bepalen welke stap logisch is.
Wat kost een terugslagklep laten nakijken en wie betaalt?
Wij rekenen een starttarief van € 185 en daarna € 25 per kwartier. Het totaal hangt af van hoe lang het werk duurt. Ligt het probleem op uw eigen terrein, dan betaalt u de kosten zelf. Een controle en reiniging van een goed bereikbare klep kost minder tijd dan het opgraven van een leiding voor een nieuwe klep. Vraag vooraf wat er gaat gebeuren, zodat u weet waar u aan toe bent. Over wie betaalt is de gemeente duidelijk. Een verstopping in uw woning of op uw eigen terrein komt voor uw rekening. Dat geldt ook voor een terugslagklep die u laat plaatsen. Ligt de verstopping in het gemeenteriool, dan vergoedt de gemeente alleen het vrijgraven en openen van het ontstoppingsstuk. Dat gebeurt alleen als u de verstopping bij de gemeente heeft gemeld via 14 0172. Camera-inspecties worden niet vergoed. Ligt het verstopte riool onder de openbare weg, dan lost de gemeente het zelf op zonder kosten voor u. De rioolheffing is in 2026 € 238,56 voor een eenpersoonshuishouden en € 326,40 voor een meerpersoonshuishouden. Die heffing is bedoeld voor de gemeentelijke riolering, niet voor uw eigen leiding of klep. Een klep en het onderhoud ervan blijven dus altijd een kostenpost voor de eigenaar van de woning.
Hoe voorkomt u water via het riool in huis?
U voorkomt terugstroming het best met een combinatie van maatregelen. Zorg voor een goed werkende terugslagklep op het laagste afvoerpunt en een leiding met voldoende verval. Laat daarnaast minder regenwater in het riool lopen. Hoe minder water het riool bij een bui moet verwerken, hoe kleiner de kans dat het terugdrukt. Dat laatste kunt u zelf beïnvloeden. Met de klimaatsubsidie van de gemeente kunt u een groen dak aanleggen of tegels vervangen door planten. Ook het onder- of bovengronds opvangen van regenwater valt eronder. Aanvragen kan tot en met 7 oktober 2027. Bij een regenton vraagt u de subsidie pas na aankoop aan. Een regenpijp die niet meer op het riool loost, ontlast vooral een gemengd stelsel. Via Operatie Steenbreek kunt u maximaal 10 m2 verharding op kosten van de gemeente laten vervangen door planten. Houd daarnaast de leiding zelf in orde. Wordt uw buurt opgehoogd? Laat dan ook het deel tussen woning en erfgrens ophogen, zodat de leiding niet oploopt. Controleer de klep voor het najaar en houd vet en doekjes uit de afvoer. Heeft uw straat een gescheiden stelsel? Sluit regenwater dan nooit aan op de vuilwaterafvoer. Foute aansluitingen zijn een bekend aandachtspunt van de gemeente en zorgen voor extra belasting van het vuilwaterriool.
Samenvatting
Een terugslagklep voorkomt dat rioolwater uit een vol straatriool via uw afvoer naar binnen komt. In Alphen aan den Rijn is dat vooral zinvol bij een kelder, souterrain of laag afvoerpunt. Dat geldt zeker in buurten met een gemengd stelsel of bodemdaling. Zo pakt u het aan. Stap 1: ga na of uw woning al een klep heeft en waar die zit. Stap 2: maak de klep schoon vóór het najaar en houd vet en doekjes uit de afvoer. Stap 3: gebruik bij zware regen zo min mogelijk water. Stap 4: meld water op straat bij de gemeente via 14 0172. Stap 5: laat bij een lekkende klep, verzakte leiding of ophoging een vakman kijken via 0172-251291.
Veelgestelde vragen
Helpt een terugslagklep tegen grondwater in de kelder?
Waarom staat er water in mijn putje terwijl ik een terugslagklep heb?
Vergoedt de gemeente een terugslagklep?
Wat als mijn huizenblok een gezamenlijke verzamelleiding heeft?
Bronnen
- Gemeente Alphen aan den Rijn - Riool verstopt of wateroverlast — Legt uit waar het ontstoppingsstuk ligt, wie welke kosten betaalt en hoe u een verstopping meldt via 14 0172.
- Gemeente Alphen aan den Rijn - Ophoging van buurten door bodemdaling — Beschrijft dat de gemeente ophoogt tot de erfgrens, dat een oplopende leiding problemen geeft en dat sommige blokken een verzamelleiding hebben.
- Gemeentelijk Watertaken Programma 2025-2028 — Het huidige rioleringsplan van de gemeente, met onder meer de 105 kilometer gemengd stelsel dat zoveel mogelijk wordt vervangen.
- Gemeente Alphen aan den Rijn - Klimaatsubsidie aanvragen — Geeft de voorwaarden en de aanvraagtermijn van de subsidie voor groene daken, minder verharding en het opvangen van regenwater.
Meer achtergrondinformatie over rioolbeheer vindt u bij Stichting RIONED, de Nederlandse kennisorganisatie voor rioolbeheer.
Vragen over uw situatie?
Bel 24/7: u spreekt direct een monteur over de afvoer op uw eigen terrein.
Bel 0172-251291